Dr. Femmie J.L. Kraaijeveld-Smit


E-mail: f.j.l.kraaijeveld@biology.leidenuniv.nl

Telephone: 0031 (0)71 5274924

Fax: 0031 (0)71 5274900

Building: Van der Klaauw Laboratory, Singel gebouw

Room: 228


Animal Ecology

IBL, Leiden University
Kaiserstraat 63, 2311 GP Leiden
The Netherlands


Current projects


Past projects




Curriculum Vitae


Possible Bachelor or Master projects


Mogelijke stage projecten



Current projects

·         Behavioural changes after parasitism. Fruitfly larvae parasitized by parasitoid wasps change their foraging behaviour compared to control larvae. Microarray analyses and gene expression and product analyses of the foraging gene, for, are currently performed to determine the mechanism behind this behavioural change. Wasp fitness consequences of this behavioural change are determined, with the use of transgenic flies that have either increased or decreased expression of the for gene. This research is conducted in collaboration with Prof. Marla Sokolowski at University of Toronto at Mississauga and supported by a NGI (Netherlands Genomics Initiative) fellowship. 

·         The role of parasitoids in speciation. Speciation is one of the more striking features of evolution. Since Darwin proposed this mechanism several attempts have been made to study the speciation process empirically. Indeed, laboratory studies on speciation have found strong support for the evolution of reproductive isolation under divergent selection. In contrast, disruptive selection, which theory predicts is important in speciation has rarely been tested directly. One factor likely to be involved in speciation that also remains largely untested is parasites. In nature organisms will face competition for food as well as being challenged by parasites. It is therefore plausible that due to a trade-off between parasite resistance and competitiveness two strategies evolve. One branch is highly competitive, while the other is highly resistant. Assortative mating speeds up diversification between the two, eventually leading to speciation. I aim to test this idea in Drosophila melanogaster and its parasitoid Asobara tabida using experimental evolution. In this system a trade-off exists between resistance and larval competitiveness.









Parasitoid wasp (by Kees Hofker) and mating fruitflies (by Tracey Chapman and Linda Partridge)


·         Parasitoids and sexual selection. Females of D. melanogaster prefer to mate with resistant males compared to control males. Thus some form of parasite-mediated sexual selection occurs. However, many aspects of this type of selection remain unclear. For example, what cues do females use, and although this female preference is there in the first mating, what happens in subsequent matings? Also, a preference may be favourable only under conditions where parasitoid abundance is high. From the parasitoid point of view a similar system may be in place. A. tabida females only mate once. Under circumstances where hosts can develop resistance, it should be an advantage to mate with males that are highly virulent, since virulence is heritable. Nothing is known about sexual selection in this context in parasitiods. I aim to investigate these aspects of parasite-mediated sexual selection.


Past Projects

·         Dispersal. Because animals often behave cryptic and move over large distances direct dispersal is quite difficult to study. An alternative is using genetic markers. I have used microsatellite markers to investigate dispersal in small mammals and in the Mallorcan midwife toad. I use recently developed software such as Geneclass to estimate whether individuals with a particular genotype are likely to have moved into the population in which they are caught or whether they are residents. These types of analyses give an indication of dispersal rates.



Mallorcan midwife toad (by R.A. Griffiths)


·         Neutral and adaptive variation. During my previous Post-Doc I worked on neutral and adaptive variation in an endangered Mallorcan midwife toad. Laboratory experiments on behavioural and morphological responses to an introduced snake were carried out. I Developed primers for 10 microsatellite loci for Mallorcan midwife toads and determining the genotypes of Mallorcan midwife toads. These results were used to assess whether neutral genetic diversity correlated with adaptive ability. 



















Mallorcan midwife toad field site


·         Sexual selection. For my PhD I studied sexual selection and sperm competition in a small marsupial, Antechinus agilis, in Australia. One striking feature of this marsupial is that all males die after a two-week mating season. The mating season occurs once a year and only the females live on to rear the young. I combined field sampling, laboratory experiments on behaviour and molecular techniques (microsatellites) to determine paternity in the field and to study sperm competition. Males are almost twice the size of females, possibly due to selection for larger males. Indeed, males sired more offspring in the wild. However, in laboratory matings large males did not outcompete sperm of smaller males. Thus higher siring success for larger males is either through female choice or direct male-male competition.



Agile antechinus (by David Paul)







-International journals



Kraaijeveld-Smit F.J.L., Lindenmayer D.B., Taylor A.C., MacGregor C., Wertheim B. (in press). Comparative genetic structure reflects underlying life histories of three sympatric small mammal species in continuous forest of south-eastern Australia. Oikos.


Kraaijeveld K., Kraaijeveld-Smit F.J.L. and J. Komdeur (in press) Evolution of mutual ornamentation. Animal Behaviour.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Griffiths R.A., Moore R.D. and T.J.C. Beebee. Captive breeding and the fitness of reintroduced endangered species (2006). Journal of Applied Ecology 43, 360-365.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Beebee, T.J.C.,  Griffiths R.A., Moore, R.D. and L. Schley. Low gene flow but high genetic diversity in the threatened Mallorcan midwife toad Alytes muletensis (2005). Mol. Ecol. 14, 3307-3315.

Seddon, N., Amos, W., Adcock, G., Johnson, P., Kraaijeveld, K., Kraaijeveld-Smit, F.J.L., Lee, W., Senapathi, G., Mulder, R. A., and Tobias, J. A. The variable mating system and the role of kinship in the cooperatively breeding subdesert mesite (2005). Mol. Ecol. 14, 3573-3583.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Minton C.D.T., Jessop R. and P. Collins (2004) Age structure, biometrics, and moult of the Pied Oystercatcher, Haematopus longirostris, in north west Australia. Stilt 46, 19-26.


Weston M.A., Kraaijeveld-Smit F.J.L., McIntosch R., Sofronidis G. and M.A. Elgar (2004) A male-biased sex ratio in non-breeding Hooded Plovers on a salt-lake in Western Australia. Pac. Cons. Biol. 9, 273-277.


Komdeur J., Richardson D.S., Piersma T., Kraaijeveld K. and F.J.L. Kraaijeveld-Smit (2004) Why Seychelles warblers fail to recolonise nearby islands: unwilling or unable to fly there? Ibis 146, 298-302.


Kraaijeveld K., Kraaijeveld-Smit F.J.L. and G.J. Adcock (2003) Does female mortality drive male semelparity in dasyurid marsupials? Proc. Roy. Soc. Lond. B (suppl.) 270, s251-s253.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Rowe G., Beebee T.J.C. and R.A. Griffiths (2003) Microsatellite markers for the Mallorcan midwife toad Alytes muletensis. Mol. Ecol. Notes 3, 152-154. 


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Ward S.J. and P.D. Temple-Smith (2003) Paternity success and the direction of sexual selection in a field population of a semelparous marsupial, Antechinus agilis. Mol. Ecol. 12, 475-484.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Lindenmayer D.B. and A.C. Taylor (2002) Dispersal patterns and gene flow in a small marsupial Antechinus agilis from two forests, using microsatellite markers. Aust. J. Zool. 50, 325-338.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Ward S.J. and P.D. Temple-Smith (2002) Multiple paternity in a field population of a small carnivorous marsupial, the agile antechinus, Antechinus agilis. Behav. Ecol. Sociobiol. 52, 84-91.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Ward S.J. and P.D. Temple-Smith (2002) Factors influencing paternity success in Antechinus agilis: last male precedence, timing of mating and genetic compatibility. Journal of Evolutionary Biology 15, 100-107.


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Minton C., Jessop R. and P. Collins (2001) Sexing criteria, age structure, biometrics, and moult of the Pied Oystercatcher, Haematopus longirostris, in Victoria. Stilt 40, 29-37.


Koenig W.D., Haydock J., Stanback M.T. and F.J.L. Kraaijeveld-Smit (2001) Nestling sex-ratio variation in the cooperatively-breeding Acorn Woodpeckers. Behav. Ecol. Sociobiol. 49, 357-365.


Dickinson J.L., Kraaijeveld K. and F.J.L. Smit-Kraaijeveld (2000) Specialized extrapair mating display in Western Bluebirds. The Auk 117, 1078-1080.


Komdeur J., Kraaijeveld-Smit F.J.L. and K. Kraaijeveld (1999) Explicit experimental evidence for the role of mate guarding in minimizing loss of paternity in the Seychelles warbler. Proc. Roy. Soc. Lond. B 266, 2075-2081.


Sneller F.E.C., Van Heerwaarden L.M., Kraaijeveld-Smit F.J.L., Ten Bookum W.M., Koevoets P.L.M., Schat H. and J.A.C. Verkleij (1999). Toxicity of arsenate in Silene vulgaris, accumulation and degradation of arsenate-induced phytochelatines. New Phytol. 144, 223-232.


-National journals


Kraaijeveld K. and F.J.L. Kraaijeveld-Smit (2001). Moleculaire technieken onthullen geheimen in de vogel wereld. Limosa 74: 57-65.


-Contributions to books


Kraaijeveld-Smit F.J.L., Beebee T.J.C. and Rowe G. (2004) Behavioural ecology [textbook chapter; Molecular Ecology, Oxford University Press].




Kraaijeveld-Smit F.J.L. and W.D. Koenig (1998). Het sociale leven van de eikelspecht. Natura 5: 140-141.


Curriculum Vitae


Name:                  Kraaijeveld-Smit, Femmie Joanna Laurentia

Date of birth:        21 June 1972

Place of birth:       Purmerend, The Netherlands

Nationality:           Dutch

Address:                 Animal Ecology

                          IBL, Leiden University

                          Kaiserstraat 63, 2311 GP Leiden

                          The Netherlands

Telphone:             0031 (0)71 5274924

Fax:                    0031 (0)71 5274900

E-mail:                 kraaijeveldf@rulsfb.leidenuniv.nl




  • Ph.D, University of Melbourne, Australia (2001). Title of thesis: Sexual encounters: Size and siring in the small marsupial Antechinus agilis. Under supervision of Dr. S.J. Ward, Prof. P.D. Temple-Smith and Prof. D.B. Lindenmayer CRES, ANU.
  • MSc, Free University Amsterdam, Netherlands (1996). Subject: Ecology and Ecotoxicology.



Track record


Academic Employment


2004-ongoing           Post-doctoral fellow (VENI, NWO fellowship) Animal Ecology, Institute Biology Leiden, The Netherlands in collaboration with Prof. J.J.M. Van Alphen. Project title: Parasite-mediated sexual selection in Drosophila melanogaster. 

2002-2004               Post-doctoral researcher University of Sussex, UK. Project title: Does captive breeding reduce adaptive and genetic variability? A test using an endangered amphibian. In collaboration with Prof. T.J.C. Beebee and Dr. R.A. Griffiths.

1999-2001               Various research assistant jobs for Prof. M. Elgar and Dr. R. Mulder amongst others, University of Melbourne, Australia. Tasks: molecular sexing of birds and developing microsatellite primers.

1997-1998               Research assistant University of California at Berkeley, USA. Tasks: DNA fingerprinting, sexing birds using molecular techniques, bird territory and nest watches, catching and banding birds and chicks.  



Teaching experience


  • June '05, '06 and '07: Assisting in the practical component of the second year Bachelor course 'Field Ecology'.
  • July 2004 ongoing: Supervising projects of Phd (1), Bachelor (3) and Master (4) students in the areas of Behavioural and Molecular Ecology. 
  • Feb 2003: Lecturing Behavioural Ecology in Molecular Ecology and Evolution course at the University of Sussex. I developed the teaching material for this course.
  • Jan 2003: Supervising PhD student in use of microsatellite analysis.
  • Nov-Dec 2002: Supervising two visiting PhD students and two Master  students in use of microsatellite analysis.
  • Nov 2002: Visiting lecture in Methods in Conservation Biology course at DICE (University of Kent, Canterbury).
  • Sept 2002 and 2003: Lecturing Conservation Genetics in the Ecology and Conservation course at DICE (University of Kent, Canterbury).
  • Feb 2002: Supervising visiting PhD student and in use of microsatellite analysis.
  • Sept 1995: Demonstrator for the course 'Introduction into biology; plants and animals in their environment', VU Amsterdam.



External Research Funding


  • NGI (Netherlands Genomics Initiative) 2 month fellowship to visit Prof. Sokolowski at Toronto University for quantitative PCR and microarray analyses on parasitized and control D. melanogaster. Final decision depends on my response to the comments of the board.

·          VENI fellowship (NWO, Dutch Organization for Scientific Research), 2005, post-doctoral fellowship for three years.

·          BEPAR (European Science Foundation) Travel Grant, 2005, for travel to Dijon CNRS research institute for gas chromatograph analyses.

·          Uyttenboogaart Travel Grant, 2005, for travel to ESEB Conference in Krakow.

·          F.H. Drummond Travel Award, 2001, for travel to ESEB Conference in Denmark (Aus$850).

·          Departmental Research Allocation, 2000 and 2001, for travel to conferences (total Aus$700).

·          Holsworth Wildlife Research Fund, 1999 and 2000, for my PhD research on A. agilis (total Aus$8000).

·          Travel award for National Postgraduate Conference in Ecology Evolution and Systematics, December 1999 (Aus$200).

·          Ethyl Mary Read Research Grant, 1999, for my PhD work on A. agilis (Aus$600).

·          MIRS and MRS scholarships, University of Melbourne, Australia. These scholarships funded my PhD course fees and living expenses during my PhD.

·          Vrije Universiteits Fonds, April 1996, travel grant for my MSc project on the Seychelles Warbler (Aus$1200).

·          Rijksuniversiteits Groningen Fonds, April 1996, travel grant for my MSc project on the Seychelles Warbler (Aus$500).



International activities


As a Master student I conducted a field study on the Seychelles warbler on the Seychelles. After completing my Masters I worked as a research assistant for 10 months at Hastings Reservation which is a nature reserve owned by the University of Berkeley, California, USA. This was followed by my PhD project at the University of Melbourne, Australia. After I completed my PhD I worked as a post-doc at the University of Kent, UK.


I have presented my research as spoken papers (9) and posters (2) at international scientific conferences.


Currently I have ongoing collaborations with Prof. Marla Sokolowski (University of Toronto at Mississauga), Dr. Tracey Chapman (University College London, UK) and Dr. Alex Kraaijeveld (Imperial College London, UK).



Volunteer activities


  • During my undergraduate and MSc degree (Sept 1991-Aug 1996) I joined the Dutch Wader Study Group and caught and banded waders using mist-nets. I obtained a banding licence.
  • During my time as a PhD student I volunteered in several projects. I joined the Victorian Wader Study Group and took part in many catching trips in Victoria and South Australia. I wrote two papers for the Stilt, the journal of the Australian Wader Study Group, using data collected by the Victorian Wader Study Group. When a major oil spill hit the Victorian coast, I volunteered for several days catching and cleaning little penguins at Phillip Island. I also helped with surveys of potoroo habitats, surveys of vertebrate community structure at an aluminium smelter site, and with the catching and surveying of Mountain Brushtail Possums.
  • I believe communication of research results to the general public is very important. I therefore gave seminars to several community groups about my work (Ballarat Field Naturalists, Victorian Wader Study Group, among others) and wrote two papers for popular science journals. Furthermore, I assisted at a conference to stimulate High school students to take up a scientific career.




  • British Ecological Society (BES)
  • European Society for Evolutionary Biology (ESEB)
  • Victorian Wader study Group
  • Natuurmonumenten



Possible Bachelor or Master projects



Parasitoid wasps lay their eggs in fruitfly larvae. If larvae are not resistant they will die. You would think that therefore all fruitflies are resistant especially since resistance is heritable. However, there is a trade-off between resistance and competitiveness. Thus resistant larvae are less able to compete for food. If parasitoid abundance is low you have a higher fitness when you are not resistant. To increase offspring fitness, female from areas where resistance is important, would benefit from mating with resistant males. Vice versa, females from areas where parasitoids are not abundant, would obtain higher offspring fitness if they mate with males that are not resistant. Female choice should therefore be dependent on parasitoid abundance. So far only one mate choice experiment has been conducted and showed that females of a reference stock prefer to mate with resistant males in 60% of the cases. I have been testing female preference from areas differing in parasitoid abundance. Furthermore, I have analysed pheromone profiles of resistant and control males, to see whether these differ between these two male types. A consistent difference in concentration of the pheromone 7P is found. Perhaps this can be used by females as a cue to assess male resistance. Whether disruptive selection on either competitiveness or resistance leads to assortative mating, which could eventually lead to speciation, is unknown.

Possible project topics addressing remaining questions:

·   Is the pheromone 7P directly correlated to resistance?

·   Do females base their preference on the concentration of 7P?

·   Do resistant and control fruitfly males differ in their ability to prevent females from remating?

·   Do males differ in sperm competitive ability?

·   Could disruptive selection (competition for food or resistance) lead to speciation in fruitflies?

·   Does foraging behaviour of larvae change when competitors are present?


Techniques to be learned:

·   Gas Chromatography

·   Artificial selection

·   Behavioural observations

·   DNA techniques such as northern blotting/microsatellite analyses


Mogelijke stage projecten



Stageonderwerp: De correlatie tussen paringsucces van resistente en niet resistente fruitvlieg mannen en de feromonen op de huid van deze mannetjes

Femmie Kraaijeveld-Smit


Korte beschrijving: De mate van resistentie onder fruitvliegen tegen parasitisme door sluipwespen varieert over heel Europa. Ook is bekend dat het paringssucces van resistente fruitvlieg mannen hoger is dan van mannen die niet immuun zijn. Dit was getest met vrouwtjes uit een gebied waar resistentie belangrijk is, omdat sluipwespen vaak aanvallen. We weten dat de feromoonsamenstelling op de huid van de mannetjes verschilt tussen resistente en niet resistente mannen. Het zou dus kunnen zijn dat vrouwtjes aan de hand van deze feromonen (koolwaterstofverbindingen) kunnen inschatten of het een geschikte partner is (geschikt is dan in het geval waar resistent zijn van belang is de resistente man). Om dit te testen zullen we proberen de feromonen van resistente mannen over te brengen op niet resistente mannen. Vrouwtjes mogen dan vervolgens kiezen tussen deze geparfumeerde man en een ongeparfumeerde controle man (niet resistent). 


Vraagstelling: Is het verschil in paringsucces van resistente en niet resistente fruitvlieg mannen gebaseerd op het verschil in de koolwaterstoffen op de huid van deze mannetjes?


Technieken: a) het onderhouden van fruitvlieg lijnen, b) het uittesten van de beste parfumeer techniek, c) gas chromatografie om koolwaterstofverbindingen vast te stellen en ook het uitwerken van de gegevens, d)het opzetten van paringen en het paringsgedrag observeren d) data analyse met de daarbij behorende statistiek


Periode: Het gehele jaar door, vanaf Juni 2006 tot en met December 2008.

Bachelor of Masterstage: De duur van de stage is minimaal 3 maanden.

Vereist: Interesse in en verstand van seksuele selectie en soortsvorming



Stageonderwerp: Variatie in paringsgedrag van resistente en niet resistente fruitvlieg mannen

Femmie Kraaijeveld-Smit


Korte beschrijving: In het veld worden de larven van fruitvliegen vaak geparasiteerd door sluipwespen. Als de larve niet resistent is, ontwikkeld zich uit de fruitvlieg larve een sluipwesp i.p.v. een fruitvlieg. De mate van resistentie tegen een sluipwesp aanval varieert over heel Europa. Ook is bekend dat het paringssucces van resistente fruitvlieg mannen hoger is dan van mannen die niet immuun zijn. Dit was getest met vrouwtjes uit een gebied waar resistentie belangrijk is, omdat sluipwespen vaak aanvallen. Het is niet bekend of dit verschil in succes veroorzaakt wordt doordat vrouwtjes een voorkeur hebben voor die resistente mannen op basis van morfologische verschillen, of doordat het paringsgedrag verschilt tussen resistente en niet resistente mannen. Door vrouwtjes te manipuleren kan bepaald worden of dit gedrag verschilt. Deze gedragsobservaties zullen uitgevoerd worden in het lab van Dr. Ferveur in Dijon, Frankrijk.


Vraagstelling: Is het hogere paringsucces van resistente mannen gebaseerd op gedragsverschillen tussen resistente en niet resistente fruitvlieg mannen?


Technieken: a) het onderhouden van fruitvlieg lijnen, b) het opzetten en uitvoeren van gedragsobservaties van parende vliegen (daarbij gebruik makende van resistente en niet resistente mannen), waaronder ook video opnames, c) het analyseren van deze (video) data.


Periode: Vanaf Juli 2006 en in overleg met Dr. Ferveur.

Bachelor of Masterstage: Minimale duur van 3 maanden, waarvan 1 maand in Dijon.

Vereist: Interesse in gedragsbiologie en zin in een tripje naar Frankrijk. Het spreken van de Franse taal zou een voordeel zijn.



Stageonderwerp: Kan variatie in sluipwesp druk leiden tot soortsvorming in de gastheer?

Femmie Kraaijeveld-Smit


Korte beschrijving: De mate waarin fruitvliegen resistent zijn tegen parasitisme door sluipwespen varieert over heel Europa. Deze variatie zou mogelijk kunnen leiden tot soortsvorming in de gastheer (de fruitvlieg). Het zou dan zo moeten zijn dat in gebieden waar resistentie van belang is, resistente mannen een hoger paringssucces hebben dan mannen die dat niet zijn. En omgekeerd hetzelfde, in gebieden waar resistentie niet van belang is, zouden niet resistente een voorkeur moeten hebben bij de vrouwen. Als deze situatie lang genoeg stabiel is, dan zouden resistente fruitvliegen op den duur zo anders worden dan niet resistente fruitvliegen dat je kan spreken van twee soorten, mits ze ook niet meer met elkaar willen paren. Als dit zo is dan zouden we dit terug moeten vinden in onze resistente en niet resistente fruitvlieg lijnen in het lab. We beschikken over 4 resistente fruitvlieg lijnen met de daarbij behorende controle lijnen (niet resistent). Door een vrouwtje twee mannetjes aan te bieden, een mannetje van haar eigen lijn, en een mannetje van een andere lijn, kunnen we testen of assortatieve paringen voorkomen. Wat we dan verwachten is dat vrouwtjes voor hun ‘eigen’ mannetje kiezen, in ieder geval als het andere mannetje uit de andere selectie druk komt (selectie druk is wel of geen sluipwesp aanwezig). Mocht de sluipwesp inderdaad tot soortsvorming kunnen leiden in de gastheer, dan verwachten wij dat het ‘eigen’ mannetje niet meer succesvol is in het geval waar het andere mannetje een mannetje is uit dezelfde selectie druk. 


Vraagstelling: Komen assortatieve paringen gebaseerd op resistentie tegen sluipwespen voor in fruitvliegen?


Technieken: a) het onderhouden van fruitvlieg lijnen, b)het opzetten van paringen en het paringsgedrag observeren c) data analyse met de daarbij behorende statistiek


Periode: Vanaf Juni 2006 tot en met December 2008.

Bachelor of Masterstage: Kan allebei.

Vereist: Interesse in en verstand van seksuele selectie en soortsvorming



Stageonderwerp: Verschillen resistente en niet resistente fruitvlieg mannetjes in hun vermogen om sperma competitie te voeren? 

Femmie Kraaijeveld-Smit


Korte beschrijving: Fruitvlieg larven worden vaak blootgesteld aan sluipwesp aanvallen. Als de sluipwesp zijn eitje gelegd heeft in de larven, dan kan de larven deze inkapselen, mits hij resistent is. Resistent zijn is niet altijd een voordeel, omdat het kostbaar is: resistente larven bewegen hun kaken minder snel, waardoor ze ook minder snel voedsel opnemen en minder snel groeien. Dit is één trade-off van resistentie. Mogelijk zijn er meer trade-offs, waaronder het vermogen om als man een vrouwtje te bevruchten. Fruitvlieg vrouwtjes paren meerdere keren in hun leven. Tussen twee paringen zit een aantal dagen. Dit komt doordat tijdens het overbrengen van sperma, er ook eiwitten bij het vrouwtje binnen komen die tijdelijk voorkomen dat het vrouwtje herpaart met een mannetje. Dit vermogen om te voorkomen dat een vrouwtje herpaart varieert tussen mannen. Ook zou het mogelijk zijn dat niet resistent fruitvlieg mannen daar beter in zijn dan resistente mannen, puur omdat het produceren van deze eiwitten mogelijk kostbaar is. Resistent zijn is duur, dus misschien heb je minder energie om deze eiwitten te maken.  


Vraagstelling: Herparen vrouwtjes eerder als ze eerst gepaard hebben met een resistente fruitvlieg man vergeleken met vrouwtjes die eerst gepaard hebben met en niet resistente man?


Technieken: a) het onderhouden van fruitvlieg lijnen, b)het opzetten van paringen en het paringsgedrag observeren c) data analyse met de daarbij behorende statistiek d) wordt er een verschil gevonden dan kunnen we met moleculaire technieken bepalen of de hoeveelheid eiwitten verschilt tussen controle (niet-resistent) en resistente mannen.


Periode: Vanaf Juni 2006 tot en met December 2008.

Bachelor of Masterstage: Kan allebei. Duur in overleg.

Vereist: Interesse in seksuele selectie en life-history trade-offs.


Stageonderwerp: Verandert het gedrag van fruitvlieg larven in het bijzijn van concurrenten?

Femmie Kraaijeveld-Smit


Er zijn twee fruitvlieg soorten die heel erg op elkaar lijken (vrouwtjes zijn bijna niet van elkaar te onderscheiden) en die in hetzelfde biotoop voorkomen. Ik ben benieuwd naar het gedrag vd larven (foerageer en verpoppingsplaats) in drie situaties: 1) als ze alleen met soortgelijke larven op een stuk fruit zitten, 2) alleen met larven vd zelfde moeder of 3) als ze voorkomen met niet soortgelijke larven. Het foerageer gedrag vd larven bepaald weer hoe waarschijnlijk het is dat ze geparasiteerd worden. Het feit dat de twee soorten nog steeds naast elkaar voorkomen kan misschien verklaard worden door balancerende effecten van verschillende selektie drukken (competitie voor voedsel/kans op sluipwesp aanvallen/verschil in optimum temperatuur). Om dit te ontrafelen wil ik eerst weten of gedrag verandert afhankelijk van de aan of afwezigheid van niet soortgelijke.


Periode: Vanaf October 2007

Mogelijk als Bachelor of Master stage



Stage onderwerp: Correlatie tussen resistentie en feromoon concentratie

Femmie Kraaijeveld-Smit


Ik ben al een tijdje bezig om uit te zoeken of fruitvliegen die resistent zijn tegen sluipwesp aanvallen anders ruiken dan fruitvliegen die niet resistent zijn (Gas Chromatograaf analyses van de feromonen). Het probleem met de resistente lijnen is dat ze nooit 100% resistent worden (maar 60%). Dus alle schijnbare verschillen tussen de controle en resistente lijnen zijn bijna nooit significant. Het mooiste zou zijn als de feromoon samenstelling van de mannetjes gecorreleerd  kon worden met hun resistentie niveau. Dit zou haalbaar zijn door mannetjes te laten paren met niet resistente vrouwtjes. Daarna de GC analyse uit te voeren op de mannetjes plus het resistentie niveau van de nakomelingen bepalen. Vervolgens zou een correlatie analyse (met nakomelingen resistentie op de x - as en feromoon concentratie op de y-as) moeten aantonen of resistente mannen inderdaad meer of minder van een bepaald feromoon hebben.


Periode: Vanaf October 2007

Mogelijk als Bachelor of Master stage


Onderwerp scriptie: De rol van feromonen in soortsvormingsprocessen

Femmie Kraaijeveld-Smit


Korte beschrijving: Uit recent onderzoek in voornamelijk motten blijkt dat hele kleine verschillen in feromoonsamenstellingen soorten die morfologisch veel op elkaar lijken seksueel gescheiden houden. Aangezien ik uiteindelijk de vraag wil beantwoorden of variatie in parasitoïden druk kan leiden tot soortsvorming in hun gastheer is het handig om te weten hoe vaak dit fenomeen voorkomt. Ook het precieze mechanisme (mutatie van een bepaald gen, of is er juist verschil in gen expressie) is van belang. Mijn idee is dat doordat de feromoonsamenstelling verschilt tussen resistente en niet resistente fruitvlieg lijnen dit een aanleiding zou kunnen zijn tot assortatieve paringen (niet resistente vrouwtjes kiezen voor niet resistente mannen, terwijl resistente vrouwen liever met resistente mannen paren). Wat uiteindelijk weer kan leiden tot soortsvorming.


Periode: Vanaf Juni 2006

Vereist: Interesse in soortsvorming


Onderwerp scriptie: Adaptieve partner keuze en experimentele evolutie

Femmie Kraaijeveld-Smit


Vaak gaat men er van uit dat partner keuze adaptief is. Theoretische modellen laten echter zien dat als 'keuze' te kostbaar is, het ook niet evolueert. Het zou voor mij nuttig zijn als iemand uitzoekt hoe vaak experimenteel is aangetoond dat partner keuze adaptief is. Ik denk daarbij met namen experimentele evolutie, waarbij een start populatie blootgesteld wordt aan verschillende selectiedrukken. De vraag is dan of de daarbij behorende 'adaptieve partnerkeuze' ook daadwerkelijk ontstaat.